کد خبر: ۳۸۳۲۰۷
۰۵ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۰
0
فقر و فاصله طبقاتی زمینه و بستر مناسبی برای پیدایش بسیاری از آسیب‌های اجتماعی است.
مقایسه وضعیت شکاف طبقاتی در چهار دولت گذشته
فقر و فاصله طبقاتی زمینه و بستر مناسبی برای پیدایش بسیاری از آسیب‌های اجتماعی است. فقر و وجود فاصله طبقاتی در اجتماع نه تنها بر کردار و رفتار افراد فقیر تأثیر منفی دارد، بلکه حتی بنیان‌های فکری و اعتقادی آنان را نیز مضطرب و لرزان می‌سازد. به دست آوردن درجات بالای فرهنگی، ورزشی، اقتصادی و ... نیازمند حضور در طبقات بالا و یا متوسط رو به بالای جامعه است. کسب این امتیازات نیازمند فرصت ها، وسایل و امکاناتی است که در شرایط عادی، فقرا از داشتن این امکانات در حد مطلوب محرومند. هرچند این ارتباط مطلق نیست و اغنیا هم دچار آسیب‌های اجتماعی از نوع دیگر می شوند، اما زمینه و بستر در شرایط فقر برای انحراف مساعدتراست.
 
تأثیر ویرانگر فقر بر رفتار فقیر به دلیل تحقیر، برچسب کجروی و بیگانگی نسبت به آداب و رسوم پذیرفته شده در جامعه است. علاوه بر این، افراد محروم در بسیاری موارد امکانات، وسایل و فرصت‌های موردنیاز برای نیل به اهداف مشروع اجتماعی را در اختیار ندارند. این بدان معنا نیست که آسیب‌های اجتماعی در فقرا و فقیران خلاصه گردد، بلکه نوع، انگیزه، علل انحراف و کجروی ثروتمندان با فقرا تفاوت دارد.
 
یکی از نشانه‌های تبعیض، فقر و نابرابری و بی‌عدالتی در جامعه وجود شکاف و فاصله طبقاتی زیاد بین دهک‌های مختلف درآمدی و طبقات اجتماعی است. روند شاخص ضریب جینی و نسبت هزینه طبقات مرفه به طبقات فقیر جامعه بیانگر عمیق بودن شکاف طبقاتی در سال‌های اخیر بوده است. این موضوع مورد توجه مققام معظم رهبری و همچنین دولت سیزدهم قرار دارد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در اجرای بند یک اصل ۱۱۰ قانون اساسی و پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام، سیاست‌های کلی و مصوب تأمین اجتماعی را برای اقدام به رؤسای قوای سه‌گانه و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ کردند.

دربند ۶ این سیاست‌ها بر کاهش فاصله طبقاتی تأکید شده و آمده است: بسط و تأمین عدالت اجتماعی، کاهش فاصله طبقاتی با هدفمندسازی یارانه‌ها، دسترسی آحاد جامعه به خدمات تأمین اجتماعی، توانمندسازی، کارآفرینی و رفع تبعیض‌های ناروا در بهره‌مندی از منابع عمومی.

در راستای این موضوع تلاش شده است تا وضعیت شکاف طبقاتی در حدود دو دهه گذشته مورد بررسی قرار گیرد.

 

ضریب جینی؛وضعیت شکاف طبقاتی در چهار دولت گذشته

در اقتصاد، شاخص‌های زیادی وجود دارد که می‌توان بر اساس آنها به مقایسه و ارزیابی دولت‌های مختلف با یکدیگر و یا مقایسه ایران با سایر کشورهای جهان و منطقه پرداخت. یکی از این شاخص‌ها «ضریب جینی» است. این ضریب به ما می‌گوید که تا چه حد توزیع درآمد در کشور عادلانه بوده و آیا شکاف طبقاتی بین دهک‌های بالای درآمدی و دهک‌های پایین کم است یا زیاد و اینکه با وضعیت مطلوب چه فاصله‌ای دارد.

 

همانطور که شاخص ضریب جینی برای دولت نهم و دهم نشان می‌دهد که در دوره (۱۳۹۱-۱۳۸۴) شکاف طبقاتی نسبت به دو دولت قبلی کاهش داشته است. در ابتدای شروع به کار این دولت در سال ۱۳۸۴ ضریب جینی ۰.۴۲۴۸ است و در انتهای دوره، یعنی در سال ۱۳۹۱ به ۰.۳۶۵۹ می‌رسد.

 

با وجود کاهش شکاف طبقاتی در دولت‌های نهم و دهم شاخص ضریب جینی در هشت سال دولت‌های یازدهم و دوازدهم نشان از این دارد که وضعیت میانگین شکاف طبقاتی در این دوره بدتر شد. وقتی دولت یازدهم بر سر کار آمد ضریب جینی حدود ۰.۳۶ بود اما در هشت سال دولت حسن روحانی به بالای ۰.۴۰ رسید. بنابراین می‌توان گفت که دولت قبلی در مواجهه به شکاف طبقاتی عملکرد قابل قبولی در مقایسه با دیگر دولت‌ها نداشته است.

افزایش شدید فاصله طبقاتی در دولت قبل

هزینه ثروتمندان، بیشتر از فقرا

همچنین، نسبت هزینه ۱۰ درصد ثروتمندترین افراد جامعه به ۱۰ درصد فقیرترین آنها نیز به عنوان یکی از شاخص‌های شکاف طبقاتی از عملکرد نامناسب دولت قبل در این زمینه حکایت دارد. در سال ۱۳۹۲ که دولت یازدهم بر سر کار آمد این نسبت ۱۰.۶۸ بود اما در سال ۱۳۹۹ به ۱۳.۹۶ رسید.

طبق جدول و نمودار زیر نسبت‌ها ۲۰ درصد و ۴۰ درصد نیز از عمیق‌تر شدن شکاف طبقاتی در دولت قبل خبر می‌دهند.

 

افزایش شدید فاصله طبقاتی در دولت قبل

 

این اعداد و ارقام نشان می‌دهد که در این مدت میزان هزینه ثروتمندان بیشتر از فقرا افزایش پیدا کرده است. افراد فقیر چون فاقد درآمد کافی بوده‌اند هزینه‌هایشان را کاهش داده‌اند.معنای دیگر این جدولو نمودار این است که ثروتمندان به دلیل درآمدهای بالا هزینه‌هایشان را افزایش داده‌اند.

افزایش شدید فاصله طبقاتی در دولت قبل

 

گزارش جدید مرکز آمار بیانگر آن است که در سال ۱۴۰۰ ضریب جینی خانوار‌های کل کشور ۰.۳۹۳۸ است که در مقایسه با سال قبل ۰.۰۰۶۸ کاهش یافته است.

همچنین ضریب جینی خانوار‌های شهری و روستایی به ترتیب ۰.۳۷۵۷ و ۰.۳۵۹۴ است که نسبت به سال قبل به ترتیب ۰.۰۰۷۸ و ۰.۰۰۰۴ افزایش نشان می‌­دهد.

ضریب جینی عددی است بین صفر و یک که برای سنجش نابرابری درآمدی و مطلوبیت توزیع درآمد از آن استفاده می‌شود. این ضریب هرچه به صفر نزدیک‌تر باشد نابرابری درآمدی کمتر و هرچه به یک نزدیک‌تر باشد وضعیت توزیع درآمد در جامعه نامطلوب‌تر است.

در ادامه مشروح گزارش مرکز آمار از وضعیت ضریب جینی در کشور را می‌خوانید:

سال ١۴٠٠-کل کشور:

سهم بیست درصد کم ­هزینه ­ترین و پرهزینه­‌ترین جمعیت به ترتیب ۵,٨٨ و ۴۶.٧٠ درصد است.

نسبت ده، بیست و چهل درصد پرهزینه ­ترین به ده، بیست و چهل درصد کم هزینه ­ترین به ترتیب ١٣,۴۶، ٧.٩۴ و ۴.٢۴ است. شاخص پالما به ١.٨٧ و شاخص تیل به ٠.٢۶٠٢ رسیده است. همچنین شاخص اتکینسون ٠.٢٣١٢ است.

سال ١۴٠٠– مناطق شهری:

سهم بیست درصد کم هزینه ­ترین و پرهزینه ­ترین جمعیت به ترتیب ۶,۴۶ و ۴۵.٣۴ درصد است.

نسبت ده، بیست و چهل درصد پرهزینه‌ترین به ده، بیست و چهل درصد کم هزینه‌ترین جمعیت به ترتیب ١١,۵۴، ٧.٠٢ و ٣.٩١ است. شاخص پالما ١.٧٠ و شاخص تیل ٠.٢٣۶۴ است. همچنین شاخص اتکینسون ٠.٢١٠٠ است.

 

سال ١۴٠٠– مناطق روستایی:

سهم بیست درصد کم هزینه ­ترین و پرهزینه ­ترین جمعیت به ترتیب ۶,٧۴ و ۴٣.٩۶ درصد است.

نسبت ده، بیست و چهل درصد پرهزینه ­ترین به ده، بیست و چهل درصد کم هزینه‌­ترین جمعیت در مناطق روستایی به ترتیب ١٠,٧۶، ۶.۵٢ و ٣.۶۴ است.

شاخص پالما ١,۵٧ و شاخص تیل در ٠.٢١۶۴ است. همچنین شاخص اتکینسون ٠.١٩۴٢ است.

در سال ١۴٠٠ در مناطق شهری کمترین ضریب جینی در استان­ کرمان (٠,٢٧٢٩) و بالاترین ضریب جینی در استان­ سیستان و بلوچستان (٠.۴٩٢٩) مشاهده می‌­شود.

همچنین در مناطق روستایی کمترین ضریب جینی مربوط به استان­ بوشهر (٠,٢۵٩٣) و بیشترین ضریب جینی مربوط به استان­ خراسان جنوبی (٠.٣۶٣٣) است.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش مجامع بیشتر
حرکت سریع «مبین‌وان» به سوی آینده/ برنامه ریزی برای سودآوری بیشتر

حرکت سریع «مبین‌وان» به سوی آینده/ برنامه ریزی برای سودآوری بیشتر

در مجمع سالیانه شرکت مبین وان کیش سود 100 ریالی تقسیم شد.
سود ۲۰۰ ریالی در جیبت سهامداران «سپ»

سود ۲۰۰ ریالی در جیبت سهامداران «سپ»

مجمع عمومی عادی سالیانه سهامداران شرکت «پرداخت الکترونیک سامان کیش» با حضور۹۰ درصد از سهامداران تشکیل شد.
سود ۷۰ تومانی برای سهامداران «واتی»

سود ۷۰ تومانی برای سهامداران «واتی»

مجمع عمومی عادی سالانه صاحبان سهام شرکت «گروه سرمایه‌گذاری آتیه دماوند» صبح روز گذشته به دلیل شیوع ویروس کرونا و طبق دستورالعمل سازمان بورس، به صورت آنلاین و با حضور مدیرعامل، هیئت مدیره و ۸۱/۲۹ سهامداران شرکت برگزار شد.
پربازدید
پرطرفدارترین
برای دریافت خبرنامه پول نیوز ایمیل خود را وارد نمایید: